Yargıtay, zararın komplikasyon niteliğinde olmasının aydınlatma yükümlülüğünü kaldırmayacağını ve hastanın somut komplikasyon hakkında yeterince bilgilendirilip bilgilendirilmediğinin ayrıca incelenmesi gerektiğini belirtmiştir.
Olayın Özeti
Hastaya uygulanan guatr ameliyatı sonrasında özefagus perforasyonu meydana gelmiştir. Yaşanan zararın tıbbi müdahalenin bir komplikasyonu olduğu ileri sürülmüş ve dosyada “Tiroidektomi İzin Formu” bulunduğu belirtilmiştir.
Hukuki Sorun
Meydana gelen zararın komplikasyon niteliğinde olması, sağlık kuruluşunu ve hekimi aydınlatma yükümlülüğünden kurtarır mı? İmzalanan onam formunun varlığı, hastanın söz konusu komplikasyon hakkında yeterince bilgilendirildiğini göstermeye tek başına yeterli midir?
Yargıtay’ın Değerlendirmesi
Yargıtay, meydana gelen hasarın komplikasyon olarak değerlendirilmesinin aydınlatma yükümlülüğünü ortadan kaldırmayacağını vurgulamıştır. Aksine, öngörülebilir komplikasyonların hastaya açıklanması, aydınlatılmış onamın temel unsurlarından biridir.
Bu kapsamda Yargıtay; dosyada bulunan izin formunun içeriğinin incelenmesi, hastanın ameliyatın olası komplikasyonları ve özellikle gerçekleşen özefagus perforasyonu riski konusunda yeterince bilgilendirilip bilgilendirilmediğinin belirlenmesi gerektiğine karar vermiştir. Bu değerlendirme yapılmadan davanın reddedilmesini eksik inceleme olarak kabul ederek kararı bozmuştur.
Vakanın Sağlık Kurumları Açısından Önemi
Bu karar, hastadan yalnızca imzalı bir onam formu alınmasının tek başına yeterli olmadığını göstermektedir. Onam formunda müdahalenin niteliği, alternatifleri, muhtemel sonuçları ve somut müdahaleye özgü komplikasyonların açık ve anlaşılır biçimde belirtilmesi; ayrıca aydınlatma sürecinin gerektiğinde ispatlanabilecek şekilde kayıt altına alınması gerekir.
Uygulama Notu
Sağlık kurumlarının standart ve genel ifadeler içeren onam formları yerine; yapılacak müdahaleye, hastanın durumuna ve öngörülebilir risklere özgü onam metinleri kullanması önem taşımaktadır.
Karar Bilgisi: Yargıtay 13. Hukuk Dairesi, 2017/8515 E., 2020/5427 K.